Camper isoleren: Armaflex, PIR of schapenwol?

Waarom je een camper isoleert

• Zonder isolatie3.694 Wkachel 2 kW houdt 20 °C tot 3,8 °C buiten
• Zomer2.341 Wtot −5,6 °C buiten
• Vier seizoenen2.084 Wtot −8,8 °C buiten
• Wintersport1.391 Wtot −23,1 °C buiten

kachel 2 kW

Isoleren doet nog twee dingen. Het houdt de binnenkant van de wand warmer dan het dauwpunt, zodat er minder condens ontstaat (daarover verderop meer). En het dempt geluid: regen op het dak en het dreunen van grote panelen. Dat laatste doet vooral antidreunmat (alubutyl), niet de isolatie zelf.

Isolatiemateriaal vergelijken

Welk materiaal het beste is, hangt af van de plek. Een bus heeft bolle wanden, stalen spanten en weinig ruimte. Daarom werkt een materiaal dat buigt, dampdicht is en blijft plakken het beste op wanden en dak. Op de vlakke vloer mag het een harde plaat zijn.

De vijf materialen: λ, damp, brandklasse, prijs en plek

Materiaal	λ (W/m·K)	Damp	Brandklasse	Prijs per m²	Waar
Synthetisch rubber (Armaflex, K-Flex ST, Kaiflex)	0,033–0,036	dampdicht	B-s3,d0	€ 13–29	dak, wanden, deuren, wielkasten, vloer
PIR-plaat (met alufolie)	0,022	dampdicht	E of F (per merk)	€ 12–14	vloer, vlakke delen
XPS-plaat (Styrodur, Jackodur)	0,033–0,034	dampremmend	E	€ 7–10	vloer
Schapenwol (Isolena)	0,037	dampopen	D-s2,d0	€ 8–13	dak, wanden, deuren
Polyestervezel (3M Thinsulate SM400L of SM600L)	0,039–0,046	dampopen	zelfdovend (FMVSS 302), geen Euroclass	€ 24–28	dak, wanden, deuren, wielkasten

Prijzen incl. btw, oktober 2026, per m² voor de diktes die de builder aanbiedt. λ = warmtegeleiding: hoe lager, hoe beter het isoleert.

Synthetisch rubber (Armaflex, K-Flex, Kaiflex) is het meest gebruikte materiaal in zelfbouwbussen. Het is zelfklevend, volgt de bolling van de plaat en is dampdicht (μ ≥ 10.000): met getapete naden heb je geen apart dampscherm nodig. PIR isoleert per centimeter het best (λ 0,022), maar is stijf en laat zich alleen op vlakke delen goed passen. XPS is goedkoop en drukvast, ideaal onder de vloer. Schapenwol is dampopen: het neemt vocht op en geeft het weer af, maar vraagt een goede dampremmer aan de warme kant en een bus die goed ventileert.

Andere materialen: kurk, glaswol, noppenfolie, spuitschuim, alubutyl

Materiaal	λ (W/m·K)	Wat je moet weten
Kurkplaat (geëxpandeerd)	0,039–0,040	Euroclass E, licht dampremmend (μ ± 20), neemt weinig water op. Een bouwproduct: het datablad zegt niets over voertuigen.
Spuitkurk	0,056–0,065	3–6 mm dik: R hooguit ± 0,08 m²K/W. Helpt tegen condens op het plaatwerk, isoleert nauwelijks.
Glaswol, steenwol	0,031–0,034	Dampopen (μ 1). ADAC: neemt in de camper veel vocht op en vraagt een dampscherm; de meeste zelfbouwers laten het weg.
Noppenfolie met aluminium	0,023	7 mm: R ± 0,3. Reflecteren werkt alleen met een stilstaande luchtspouw van ± 20 mm; direct op het staal geplakt valt dat weg.
PUR- of PIR-spuitschuim	0,023–0,030	Gesloten cel, Euroclass E; zit voorgoed vast en is niet meer weg te halen. Montageschuim uit een bus: λ ± 0,035.
Alubutyl (antidreun)	—	Dempt het dreunen van grote panelen (± 2 kg/m²), isoleert niet tegen kou.

Waarden uit de datasheets en DoP’s van de fabrikanten (bronnen onderaan).

Hoe dik moet de isolatie zijn?

Voor een bus die je ook in de winter gebruikt, is 19 mm synthetisch rubber op wanden, dak en deuren een goede maat. De builder rekent de U-waarde van de hele wand uit: het materiaal, de luchtspouw, de betimmering en de stalen spanten, die ± 20 % van de wand beslaan en de warmte bijna ongehinderd doorlaten.

• Geen isolatie3,04 W/m²K
• Rubber 10 mm1,60 W/m²K
• Rubber 19 mm1,27 W/m²K
• Rubber 32 mm1,04 W/m²K
• PIR 30 mm0,86 W/m²K
• Schapenwol 50 mm0,92 W/m²K
• XPS 30 mm1,04 W/m²K
• Thinsulate 42 mm1,04 W/m²K

Dikker loont steeds minder. Van 10 naar 19 mm rubber daalt de U-waarde van de wand van 1,60 naar 1,27. Nog eens 13 mm erbij (32 mm) brengt hem naar 1,04. De spanten blijven koudebruggen. Daarom plakt de builder ze in elk pakket af met een strook rubber: zonder die strook verliest de Ducato met Vier seizoenen 2.468 W in plaats van 2.084 W (+18 %).

Houd ook rekening met de ruimte. De wandspanten zijn ± 40 mm diep, de dakbogen ± 30 mm. Met 19 mm rubber blijft er achter de betimmering ruimte over voor kabels. In het dak kan 32 mm, maar dan zakt het plafond als je de latten niet tussen de bogen houdt.

Waar de warmte heen gaat

Bij een goed geïsoleerde laadruimte is de cabine het grootste lek: veel glas en dun plaatwerk. In het pakket Vier seizoenen gaat er 722 W door de cabine, terwijl er al thermomatten aan de binnenkant zitten.

• Cabine722 W
• Wanden387 W
• Ventilatie271 W
• Deuren204 W
• Vloer200 W
• Dak193 W
• Wielkasten77 W
• Ramen en dakluik31 W

Thermomatten aan de binnenkant isoleren beter dan aan de buitenkant: in een test van promobil in een Ducato hielden binnenmatten de warmte gemiddeld langer vast dan elke buitenmat. Een geïsoleerd gordijn achter de stoelen werkt nog beter, omdat de koude cabine dan buiten de verwarmde ruimte blijft. De builder rekent met het gordijn 1.546 W in plaats van 2.084 W: 26 % minder warmteverlies voor ± € 110.

• −26 %warmteverlies door de cabine met een gordijn achter de stoelen
• ± € 110voor een geïsoleerd gordijn

Armaflex in de camper: zo werkt het

Synthetisch rubber koop je op rollen van 1 m breed: 10 mm in rollen van 10 m², 19 mm van 6 m², 32 mm van 3 m². Voor een Ducato L2H2 rekent de builder met 26,7 m² op dak, wanden, deuren en wielkasten, plus 20 % snijverlies.

• Ontvet het plaatwerk (spiritus of Armaflex Cleaner) en werk in een droge, niet te koude ruimte: lijm en zelfklevend rubber hechten slecht in de kou.
• Snijd ruim en duw het rubber in de bolling. Zelfklevend rubber hecht meteen: schuiven kan niet meer.
• Lijm de randen en de spanten met contactlijm (Armaflex 520) op beide vlakken.
• Tape elke naad met rubbertape. Pas dan is de laag echt dampdicht.
• Laat ruimte voor kabels: leg de ribbelbuis vóór je isoleert.

Rubber van 19 mm weegt ± 1,0 kg per m². De isolatie van het pakket Vier seizoenen weegt samen 28 kg, de betimmering eromheen 89 kg. Dat telt de builder mee in het gewicht van je ombouw.

De vloer isoleren

Onder de vloer liggen XPS-platen tussen latten, met 15 mm berken multiplex erop. Met 20 mm XPS is de U-waarde van de vloer 1,24, met 30 mm 0,95. Een vloer met alleen 10 mm rubber onder het multiplex haalt 1,71. Elke millimeter vloer kost stahoogte: in de builder ligt de vloer met Vier seizoenen 35 mm hoog, met Wintersport 45 mm.

PIR, XPS en schapenwol: wanneer wel

• PIR-platen halen met 30 mm een wand-U van 0,86, beter dan 32 mm rubber. Maar ze zijn stijf: op de bolle wanden blijven er kieren, en daar ontstaat condens. Gebruik ze op de vloer en op vlakke delen, en plak de naden met aluminiumtape. De brandklasse is E of F, dus niet bij de uitlaat van de kachel.
• XPS is goedkoop (± € 7 per m²) en drukvast. Daarom ligt het in de builder onder de vloer van Vier seizoenen en Wintersport.
• Schapenwol (Isolena, λ 0,037) is prettig om mee te werken en houdt vocht vast zonder nat aan te voelen. Het is dampopen. Werk daarom met een dampremmende folie aan de warme kant, zonder gaten, en zorg voor ventilatie.

Condens voorkomen: dampscherm of niet?

Daarom zijn er drie regels. Maak de isolatie dampdicht: rubber met getapete naden, of een dampremmende folie aan de warme kant bij een open materiaal zoals wol. Laat geen lucht achter de betimmering stromen. En ventileer: twee slapers hebben ± 25 m³ frisse lucht per uur nodig. Daarom rekent de builder met het dakluik op een kier.

Wat kost camper isoleren?

De builder maakt bij elk ontwerp een isolatiekit: een boodschappenlijst met hele rollen en platen, lijm, tape, de vloer, voorbereiding, antidreun en de cabine. Voor dezelfde Ducato L2H2:

• € 1.297Zomer
• € 1.154Vier seizoenen
• € 1.348Wintersport

Wat er in de isolatiekit zit, per pakket

Onderdeel	Zomer	Vier seizoenen	Wintersport
Isolatie	€ 680	€ 476	€ 674
Lijm en tape	€ 134	€ 134	€ 119
Vloer	€ 196	€ 257	€ 268
Voorbereiden	€ 40	€ 40	€ 40
Antidreun	€ 145	€ 145	€ 145
Cabine	€ 70	€ 70	€ 70
Gereedschap	€ 32	€ 32	€ 32
Totaal	€ 1.297	€ 1.154	€ 1.348

Uit de boodschappenlijst van de builder: hele rollen en platen, 20 % snijverlies, met antidreunmatten en thermomatten. Prijzen incl. btw (oktober 2026).

Opvallend: Zomer is niet goedkoper dan Vier seizoenen. In het pakket Zomer krijgt ook de vloer rubber, en XPS onder de vloer kost per m² de helft. Dikker rubber (25 en 32 mm) kost wel meer: € 23 en € 29 per m² tegen € 14 voor 10 en 19 mm.

Goedkoper isoleren kan op twee manieren: zonder antidreunmatten (− € 145) en met een gordijn in plaats van thermomatten, wat ook nog beter isoleert. Bespaar niet op de dampdichte laag: condens achter de betimmering kost je later meer.

Zo isoleer je je bus: de werkvolgorde

1. Leeghalen, schoonmaken en ontvetten. Kijk eerst in de opbouwrichtlijn van je merk, bijvoorbeeld over gordijnairbags en ankerpunten.
2. Roestplekken behandelen en holle-ruimtewas in de spanten spuiten.
3. Kabels en ribbelbuis leggen: na de isolatie kom je er niet meer bij.
4. Antidreunmat op ± 30 % van de grote, vlakke panelen.
5. De spanten afplakken met een strook rubber.
6. Rubber op dak, wanden, deuren en wielkasten; alle naden tapen.
7. Vloer: latten, XPS ertussen en multiplex erop.
8. Betimmeren op de bestaande ankerpunten. Nooit in spanten zagen.

De builder toont in het tabblad Isolatie bij elke bus de opbouwrichtlijn van de fabrikant (Stellantis, Mercedes-Benz, Volkswagen, Ford, Renault, Iveco).

Isolatie doorrekenen voor jouw eigen bus

Elke bus is anders: een Crafter heeft meer wand, een T6.1 een kleinere cabine. In het tabblad Isolatie van de builder kies je per vlak het materiaal en de dikte. Je ziet de U-waarden, het warmteverlies, hoeveel kachel je nodig hebt en waar condens dreigt, voor jouw ontwerp. Isoleren is ook een stap in het stappenplan voor je ombouw; de kosten staan in de drie begrotingen.