KennisbankTechniekStap 7 van 12
Camper elektra aanleggen: schema, zekeringen en 12V-verdeler
Een 12V-installatie in je camper bestaat uit vier blokken: accu, laden, verdelen en apparaten. Hier staat het complete schema van een systeem uit de builder, met elke kabel en elke zekering, en waarom het zo zit.
- 460 Ahlithiumaccu in de energiekist
- 400 Ahoofdzekering vlak bij de pluspool
- 5groepen met een eigen zekering
Een campersysteem heeft vier delen: een huisaccu met hoofdzekering en hoofdschakelaar vlak bij de pluspool, laders (zonnepanelen met MPPT, een DC-DC-lader op de dynamo, walstroom), een verdeler met een zekering per dikke kabel, en een zekeringkast met een groep per apparaat. 230 V komt uit een omvormer en laat je door een installateur aansluiten.
Hoort bij stap 7 van het complete stappenplan: bus ombouwen tot camper.
Het schema: van accu tot lamp
Elke campervan-installatie bestaat uit vier delen: een huisaccu, iets om die te laden, een plek waar je de stroom verdeelt en beveiligt, en de apparaten. Het schema hieronder is een complete installatie zoals de builder hem samenstelt: een lithiumaccu, zonnepanelen, een DC-DC-lader op de dynamo en walstroom via een MultiPlus met omvormer.
- Accu en energiekist. De huisaccu staat met de hoofdzekering, de hoofdschakelaar, de accumonitor en de verdeler samen in één kist, met korte kabels.
- Laden. Zonnepanelen via een MPPT-zonneregelaar, de dynamo via een DC-DC-lader, en walstroom via de acculader in de MultiPlus.
- Verdelen en beveiligen. Alles komt samen op de Lynx-verdeler. Daar zit per kabel een eigen zekering.
- Apparaten. Via een onderspanningsbeveiliging naar de 12V-zekeringkast, en vandaar per groep naar koelkast, pomp, lampen en USB. 230 V komt uit de omvormer.
De energiekist: accu, hoofdzekering en schakelaar
De dikste kabels liggen tussen de accu en de verdeler. Hier lopen honderden ampères, dus deze kabels zijn kort (hooguit 1,5 m) en de zekering zit vlak bij de pluspool: de builder houdt hooguit 17 cm kabel aan tussen pool en zekering, zoals ABYC E-11 vraagt. De nummers in de tekening horen bij de lijst hieronder.
- Huisaccu (LiFePO4, 12,8 V, 460 Ah): de BMS levert 250 A continu.
- Hoofdzekering (Class-T 400 A): direct na de pluspool. Een Class-T-zekering kan de enorme kortsluitstroom van een lithiumaccu veilig onderbreken.
- Hoofdschakelaar (275 A): hiermee zet je alles spanningsloos.
- Accumonitor (SmartShunt 500 A) in de minkabel: meet wat er in en uit gaat, zodat je ziet hoeveel er in de accu zit.
- Verdeler (Lynx Distributor): vier MEGA-zekeringen, één per dikke kabel (omvormer, DC-DC-lader, zonneregelaar, zekeringkast). De minrail heeft de enige verbinding met het chassis (50 mm²).
Alle kabels en zekeringen in de energiekist
| Kabel in de energiekist | Doorsnede | Zekering |
|---|---|---|
| Accu → Class-T → hoofdschakelaar → Lynx | 95 mm² | 400 A |
| Lynx-min → chassis (enige verbinding) | 50 mm² | — |
| Lynx → MultiPlus (twee kabels) | 50 mm² ×2 | 400 A |
| MultiPlus → chassis (aarde 230 V) | 25 mm² | — |
| Orion XS → Lynx | 16 mm² | 60 A |
| MPPT → Lynx | 10 mm² | 40 A |
| Lynx → BatteryProtect → zekeringkast | 25 mm² | 80 A |
| Ventilator van de energiekist | 1,5 mm² | 3 A |
Elke kabel in de kist is hooguit 1,5 m. Kabels en zekeringen volgen de handleidingen, niet de berekening.
Laden: zonnepanelen, dynamo en walstroom
- 2 × 215 Wpzonnepanelen via een MPPT 100/30
- 50 ADC-DC-lader op de dynamo
- 30 mAaardlekschakelaar direct na de walstroominlaat
- Zonnepanelen: twee panelen van 215 Wp op het dak, via een MPPT 100/30 naar de verdeler. De paneelkabel (6 mm²) ligt vast volgens de handleiding.
- Dynamo: een DC-DC-lader (Orion XS, 50 A) laadt tijdens het rijden van de startaccu. Een directe verbinding met een scheidingsrelais werkt bij moderne bussen met een slimme dynamo niet goed en laadt een lithiumaccu niet vol. De kabel van de startaccu is 6,3 m lang en daarom 25 mm².
- Walstroom: een CEE-inlaat, direct daarna een aardlekschakelaar (16 A, 30 mA, type A, L én N schakelend) en dan de acculader van de MultiPlus.
Hoeveel accu en zonnepaneel je nodig hebt, hangt af van je verbruik. Dat rekenen we uit in accu en zonnepanelen berekenen.
De 12V-verdeler en de zekeringkast
Achter de verdeler zit een BatteryProtect (100 A): die schakelt de 12V-apparaten uit voordat de accu te leeg raakt. Daarna komt de zekeringkast met 12 groepen (Blue Sea 5026). Elk apparaat krijgt een eigen groep met een eigen zekering, berekend op de stroom en de afstand:
Alle groepen: afstand, kabel en zekering
| Groep op de zekeringkast | Afstand | Kabel | Zekering |
|---|---|---|---|
| Koelkast HyFridge 65 | 5,8 m | 16 mm² | 15 A |
| Waterpomp | 3,9 m | 2,5 mm² | 10 A |
| USB-lader | 6,0 m | 4 mm² | 15 A |
| USB-lader | 3,5 m | 2,5 mm² | 15 A |
| 8 lampen | 8,7 m | 1,5 mm² | 5 A |
| Startaccu → Orion XS | 6,3 m | 25 mm² | 60 A |
| Zonnepanelen → MPPT | 5,4 m | 6 mm² | — |
In dit systeem gebruiken zes groepen samen 33,7 A, ruim binnen wat de zekeringkast aankan. De koelkast krijgt een dikke kabel omdat de fabrikant dat voorschrijft; waarom, lees je in kabeldikte 12V berekenen.
230 V: walstroom en omvormer
Stopcontacten krijgen hun 230 V uit de omvormer van de MultiPlus, of rechtstreeks van de walstroom als je op de camping aangesloten staat. De MultiPlus schakelt zelf om. Gebruik soepele kabel van 3 × 2,5 mm² (H07RN-F), een aardlekschakelaar direct na de inlaat en een aardrail met minstens 4 mm² naar het chassis.
Zonder 230 V of zonder zonnepanelen
Niet elke camper heeft alles nodig:
- Alleen 12 V: geen omvormer, geen stopcontacten. Laptop en telefoon laden met 12V-USB-laders. Goedkoper, lichter en zuiniger.
- Zonder zonnepanelen: de accu laadt dan alleen tijdens het rijden en op walstroom. Prima als je vaak rijdt of op campings staat.
- Alleen laden tijdens het rijden: een DC-DC-lader en een flinke accu, voor wie elke dag een stuk rijdt.
De builder kiest het systeem uit je ontwerp: zet je een stopcontact of een inductiekookplaat in de bus, dan komt er een omvormer bij.
Wat kost de elektra van een camper?
- € 2.462alleen 12 V, zonnepanelen
- € 4.44612 V en 230 V, zon en dynamo
- € 4.558met walstroom erbij
De accu alleen kost ± € 650. Het verschil tussen alleen 12 V en 12 V met 230 V zit vooral in de MultiPlus en de DC-DC-lader. Alle kosten van een ombouw staan in camper ombouwen kosten.
Wat er in elk systeem zit
| Systeem | Laden | Stroomkit |
|---|---|---|
| Alleen 12 V | zonnepanelen | € 2.462 |
| 12 V en 230 V | zonnepanelen en dynamo | € 4.446 |
| 12 V en 230 V | zon, dynamo en walstroom | € 4.558 |
Inclusief accu (LiFePO4 460 Ah), alle kabels, zekeringen en gereedschap (± € 308). Richtprijzen incl. btw, september 2026.
Je eigen schema laten maken
Zet je apparaten in de builder (koelkast, pomp, lampen, stopcontacten, zonnepanelen) en de stroomkit maakt het schema, de kabels en de zekeringen voor jouw indeling, met de afstanden uit je ontwerp. Alles komt op je boodschappenlijst. Ook dat staat in het stappenplan voor je ombouw.
Veelgestelde vragen
De korte antwoorden op een rij.
Hoe leg ik de elektra in mijn camper aan?
In vier delen: een huisaccu met een hoofdzekering en hoofdschakelaar dicht bij de pluspool, laders (zonnepanelen, DC-DC-lader, walstroom), een verdeler met een zekering per kabel, en een zekeringkast met een groep per apparaat. 230 V laat je door een installateur aansluiten.
Welke zekering hoort direct op de accu?
Een hoofdzekering die de kortsluitstroom van je accu aankan, zo dicht mogelijk bij de pluspool: de builder houdt hooguit 17 cm kabel aan (ABYC E-11). Bij een lithiumaccu van 460 Ah is dat een Class-T-zekering van 400 A.
Heb ik een DC-DC-lader nodig?
Bij een lithiumaccu en een moderne bus met slimme dynamo wel. Een DC-DC-lader laadt de huisaccu tijdens het rijden met de juiste spanning, los van de spanning van de dynamo. In de builder is dat een Orion XS van 50 A.
Wat is een 12V-verdeler?
Een verdeler (busbar) verzamelt de plus- en minkabels op één plek. Een Lynx Distributor heeft per dikke kabel een eigen MEGA-zekering; daarachter verdeelt een zekeringkast de stroom in groepen voor de apparaten.
Mag ik zelf 230 V aanleggen in mijn camper?
Laat het aansluiten en keuren door een erkend installateur. Het systeem vraagt een aardlekschakelaar direct na de inlaat, een aardrail naar het chassis en kabel van 3 × 2,5 mm².
Wat kost de elektra van een camper?
De stroomkit van de builder kost voor een Fiat Ducato L2H2 € 2.462 met alleen 12 V en zonnepanelen, en € 4.446 met 230 V, zonnepanelen en een DC-DC-lader, inclusief accu, kabels en gereedschap.
Bronnen en werkwijze
Maten, gewichten en berekeningen komen uit de builder van My Campervan (stand 9 november 2026); de bronnen daarvan en van de andere feiten staan hieronder. Zie je een fout? Mail ons op hello@buildmycampervan.com, dan passen we het aan.
- 1My Campervan, energiekist: bedradingsschema 12 V DC en 230 V AC (revisie H, 24-09-2026), nagelopen tegen de handleidingen van Victron, NKON, Hyckes, Carbest en Shurflo
- 2My Campervan, testsysteem T01 (Fiat Ducato L2H2), nagelopen door een installateur
- 3ABYC E-11, AC and DC Electrical Systems on Boats (zekering binnen 7 inch (17,8 cm) van de accupool)
- 4EN 1648-2:2018 (spanningsval van de 12V-installatie)
- 5NEN 1010 deel 7-721 / DIN VDE 0100-721: elektrische installaties in caravans en campers (230 V)
Je eigen schema, kabels en zekeringen
Zet je apparaten in de builder en de stroomkit rekent elke kabel en zekering uit voor jouw indeling. 7 dagen gratis.
Lees verder
- TechniekKabeldikte 12V berekenen: tabel en formuleDe formule uit EN 1648-2, een tabel van 5 tot 100 A en 1 tot 10 m, en de juiste zekering bij elke kabel.Lees het artikel →
- TechniekHoeveel accu en zonnepanelen heb je nodig in je camper?Verbruik per apparaat, zon per maand en het juiste accuformaat, berekend voor een complete camper.Lees het artikel →
- BeginnenCamper ombouwen kosten: drie begrotingen met echte prijzenSober, midden of compleet: drie begrotingen voor een Ducato L2H2 uit echte boodschappenlijsten, plus keuring en BPM.Lees het artikel →